Het Internationaal Strafhof (ICC) in Den Haag en zijn functionarissen zijn genomineerd voor de Sacharovprijs voor de Vrijheid van Denken 2026. De nominatie werd ingediend door Europarlementariërs van de socialistische fractie.
Ook de Tanzaniaanse oppositieleider en mensenrechtenverdediger Tundu Lissu maakt kans op de onderscheiding. Daarnaast zijn de negentienjarige Iraanse tweelingzussen Taraneh en Romania Rahimi genomineerd. Zij staan symbool voor alle mensen die door de Iraanse overheid zijn vervolgd omdat zij protesteerden voor vrijheid.
De Sacharovprijs is de hoogste mensenrechtenonderscheiding van de Europese Unie. De prijs werd in 1988 voor het eerst uitgereikt aan Nelson Mandela en Anatoli Martsjenko. Hij is bedoeld voor personen, groepen en organisaties die zich op bijzondere wijze inzetten voor de mensenrechten, de vrijheid van meningsuiting of de verdediging van democratische waarden. De onderscheiding is vernoemd naar de Sovjet-natuurkundige en politieke dissident Andrej Sacharov, die in 1989 overleed.
Komende maandag wordt bekendgemaakt wie de Sacharovprijs van 2026 ontvangt. De prijsuitreiking vindt op 16 december plaats tijdens de plenaire vergadering van het Europees Parlement in Straatsburg. Aan de jaarlijkse onderscheiding is een geldbedrag van 50.000 euro verbonden.
Tekst gaat door onder foto.
Foto: ICC.
Conflict met USA
De nominatie voor de Sacharovprijs kan ook worden gezien als steunbetuiging voor het ICC bij het hoogoplopende conflict met de Amerikaanse regering onder Donald Trump. Die verzet zich fel tegen het Strafhof, onder meer vanwege mogelijke vervolging van Amerikaanse functionarissen wegens mogelijke oorlogsmisdaden en de arrestatiebevelen tegen de Israëlische premier Benjamin Netanyahu en voormalig minister Yoav Gallant.
Begin oktober legden de VS vergaande sancties op aan het Strafhof als instelling, waardoor financiële transacties en de toegang tot bepaalde diensten worden beperkt. De VS beschouwen het optreden van het ICC als een aantasting van hun nationale soevereiniteit, terwijl het Strafhof stelt onafhankelijk te moeten kunnen optreden tegen ernstige internationale misdrijven.